Poradniki

Opublikowano: 2016-03-11

Rodzaje i opis działania systemów – asystentów

We współczesnych pojazdach można spotkać się z różnymi rodzajami asystentów. Można wykonać kilka podziałów tych układów. Dla osób, które chcą zrozumieć, jak funkcjonują te systemy, podziały nie są jednak najważniejsze. W skrócie działanie tego typu systemów można opisać w kilku podstawowych krokach.

Opublikowano: 2016-03-10

Systemy wspomagające

Systemy wspomagające są integralną częścią pojazdów, bez których jazda jest mocno utrudniona, a czasem nawet niemożliwa. Ogromny rozwój technologiczny i coraz to większa liczba różnego rodzaju asystentów pozwala na bezpieczniejszą i wygodniejszą podróż. W artykule przeczytasz na temat podziału asystentów we współczesnych pojazdach.

Czujniki TPMS

Zgodnie z dyrektywą Komisji Europejskiej nr 661/2009, która weszła w życie 1 listopada 2012 roku, wszystkie nowo homologowane samochody o DMC nieprzekraczającej 3,5 t muszą być wyposażone w system kontroli ciśnienia w ogumieniu — TPMS (ang. Tire Pressure Monitoring System). Z kolei od 1 listopada 2014 roku obowiązek ten dotyczy wszystkich wspomnianych wyżej pojazdów (kategoria Ml) sprzedawanych na terenie Unii Europejskiej.

1 - obudowa termostatu; 2 - złącze elektryczne grzałki; 3 - grzałka elementu rozszerzalnego; 4 - zawór obiegu „długiego”; 5 - sprężyna zaworu obiegu „długiego”; 6 - zawór obiegu „krótkiego”; 7 - sprężyna zaworu obiegu „krótkiego”; 8 - trzpień roboczy; 9 - wkładka z elastomeru elementu rozszerzalnego; 10 - element rozszerzalny. Zaznaczone dwa różne kierunki przepływu płynu chłodzącego „Do lub z chłodnicy” oraz „Do lub z obiegu „krótkiego”” wynikają z możliwości zamontowania termostatu w strumieniu płynu chłodzącego wypływającego z silnika (na „wyjściu” z silnika) lub w strumieniu płynu wpływającego do silnika (na „wejściu” do silnika). Ustawienie A zaworów nr 4 i 7 termostatu, występuje przy temperaturze silnika poniżej 80OC. Ustawienie B zaworów nr 4 i 7 termostatu występuje po przekroczeniu maksymalnej temperatury roboczej silnika lub gdy sterownik włączy grzałkę termostatu.

Termostat z regulacją programową

W niektórych konstrukcjach silników, sterownik silnika kontroluje również układ chłodzenia silnika. Dotychczas układ ten był pozbawiony sterowania elektronicznego - był „mechaniczny”. Umożliwia to nowa generacja termostatów z regulacją programową.

Zdjęcie prezentuje przekrój termostatu zamontowanego na „wyjściu” z silnika. Lewa część pokazuje termostat, który kieruje płyn chłodzący z głowicy silnika do dolnej części bloku silnika, z pominięciem chłodnicy (obieg „krótki”). Prawa część pokazuje termostat, który kieruje płyn chłodzący z głowicy silnika do chłodnicy (obieg „długi”). Elementy składowe termostatu: 1 - trzpień roboczy; 2 - stelaż; 3 - talerzyk zaworu obiegu „długiego”; 4 - prowadnica elementu rozszerzalnego; 5 - element rozszerzalny; 6 - talerzyk zaworu obiegu „krótkiego”; 7 – sprężyna sprężyna powrotna trzpienia roboczego; 8 - sprężyna dodatkowa elementu rozszerzalnego. Oznaczenia: a - dopływ płynu chłodzącego z głowicy silnika; b - wypływ płynu do chłodnicy; c - wypływ płynu do dolnej części bloku silnika; hr - skok regulacyjny trzpienia elementu rozszerzalnego.

„Standardowy” termostat płynu chłodzącego silnik

Określenie „standardowy” odnosi się do licznej grupy termostatów płynu chłodzącego, które są głównym termostatem, odpowiedzialnym w układzie chłodzenia silnika za regulację temperatury płynu chłodzącego, o całkowicie mechanicznej konstrukcji (bez elementów zasilanych elektrycznie).

a - stromo nachylona, łamana; b - liniowa. Charakterystyka obrazuje zależność pomiędzy skokiem trzpienia roboczego a temperaturą elementu rozszerzalnego. Oznaczenia na wykresie: Tpo - temperatura początku otwarcia; ZRT - zakres regulacji temperatury; Tmax - maksymalna temperatura pracy; hr - skok trzpienia roboczego w zakresie regulacji, tzw. regulacyjny; hd - dodatkowy skok trzpienia roboczego; hmax - maksymalny skok trzpienia roboczego; H - histereza charakterystyki.

Charakterystyki elementów rozszerzalnych i budowa elementu rozszerzalnego termostatu

Dowiedz się jakie są charakterystyki elementów rozszerzalnych, czym się cechują. Sprawdź z czego zbudowany jest element rozszerzalny oraz co świadczy o jego jakości.

Elementy na rysunku: 1 - silnik; 2 - termostat; 3 - komora mieszania; 4 - chłodnica. Temperatury płynu chłodzącego: Tpcw - nagrzanego, wypływającego z płaszcza chłodzącego silnika; Tpcd - schłodzonego, dopływającego do płaszcza chłodzącego silnika. Ustawienia zaworów regulacyjnych termostatu, kierujących strumień płynu chłodzącego: b - tylko przez obieg „krótki”; c - tylko przez obieg „długi”.

Termostat układu chłodzenia silnika

Termostat zmienia ustawienie zaworów regulacyjnych, jeśli temperatura płynu chłodzącego opływającego termostat zmienia się w zakresie temperatur przez niego regulowanych. Ta zmiana następuje, gdy np. kończy się nagrzewanie silnika i osiąga on prawidłowy zakres temperatur pracy lub wystąpi zakłócenie w pracy układu regulacji temperatury płynu chłodzącego.

X - wielkość regulowana; W - wartość zadana wielkości regulowanej; Y - wielkość nastawcza; Z - wielkości zakłócające. Omówienie układu w tekście artykułu.

Regulacja temperatury płynu chłodzącego silnik

Układ regulacji temperatury płynu chłodzącego silnik, to typowy układ regulacji. W samochodzie jest wiele innych układów regulacji np. prędkości obrotowej biegu jałowego, składu mieszanki zasilającej silnik. Kierowca, choć może nie ma tej świadomości, jest też elementem układu regulacji tzn. prędkości samochodu. poznaj podstawy teorii układu regulacji.