Rynek autobusów w 2016 roku
Jak podają Polski Związek Przemysłu Motoryzacyjnego i firma JMK, w 2016 roku zarejestrowano w naszym kraju 1987 sztuk nowych autobusów i 3575 sztuk używanych. W porównaniu z 2015 r. zarejestrowano więcej autobusów nowych i mniej używanych.
Autobusy używane
Łącznie w 2016 roku polscy przewoźnicy zarejestrowali 3575 używanych autobusów, o 249 szt. mniej niż rok temu. Zdecydowaną większość stanowiły konstrukcje o DMC powyżej 8 ton. Wśród sprowadzonych w 2016 r. autobusów dominują pojazdy kilkunastoletnie, głównie produkowane w latach 2000-2004 (41% udział), czyli z emisją spalin na poziomie Euro III. Drugą grupę pod względem popularności stanowią roczniki kilkuletnie z lat 2005-2009 z normą Euro IV (29%). Trzecią starsze - z lat 1996-1999 z normą Euro II (15%). Najstarszy zaimportowany pojazd to miejski Ikarus z 1985 r., sprowadzony pewnie jako oldtimer. Grupę najmłodszych roczników stanowi 101 szt. autobusów wyprodukowanych w latach 2016-2015 (odpowiednio 54 i 47 szt.)
Analiza według segmentów funkcjonalnych przedstawia się następująco:
- autobusy międzymiastowe – to najważniejszy segment dla autobusów używanych. W 2016 r. zarejestrowano 1198 takich pojazdów – o 101 szt. mniej niż przed rokiem (-7,8%);
- autobusy turystyczne – to drugi pod względem ilości segment autobusów używanych, w którym rejestrowane są stosunkowo młode roczniki. W 2016 roku sprowadzono 943 autokary, czyli o 10 szt. (-1,0%) mniej niż przed rokiem;
- MINI - w 2016 r. sprowadzono 915 szt., o 47 szt. (-4,9%) mniej niż przed rokiem;
- autobusy miejskie – sprzedaż w segmencie napędzają nie tylko zakupy prywatnych przewoźników, ale także samorządowe spółki. W 2016 r. ta kategoria osiągnęła poziom 351 szt. (-38 szt.) i jednocześnie należy do najsłabszych na rynku sprowadzanych pojazdów;
- autobusy szkolne - sprowadzono ich 10 sztuk, głównie marki Renault.
Liderem rynku używanych autobusów, podobnie jak w 2015 r., jest Mercedes-Benz. W 2016 r. zarejestrowano łącznie 1139 szt. (+45 szt./+3,3%) pojazdów tego producenta. Znaczna część autobusów Mercedesa reprezentowała kategorię MINI – 547 szt., w której marka ma 59,8% udziału. To efekt dużego popytu na modele Sprinter i Vario. Najwięksi konkurenci Mercedesa w segmencie MINI – Iveco, Volkswagen i Renault zajmują odpowiednio 14,9%, 12,1% i 6,2% w tej części rynku. Mercedes-Benz jest także liderem w segmencie międzymiastowym (284 szt.), w którym sporą popularnością cieszą się modele: O407, O408, Conecto czy Integro. Mercedes-Benz jest także liderem w kategorii miejskiej (117 szt.) dzięki modelom O405 czy Citaro. Mercedes jest na drugim miejscu wśród autobusów turystycznych (150 szt.) z najpopularniejszymi modelami Tourismo i Tourino.
Drugie miejsce zajmuje Setra, która w tym roku odnotowała poziom 381 rejestracji (-76 szt.). Setra zajmuje pierwsze miejsce w kategorii pojazdów turystycznych (163 szt.) i trzecie w strategicznej kategorii autobusów międzymiastowych (189 szt.). Najczęściej sprowadzane modele to turystyczne egzemplarze S 415 GT-HD i S 415 HD oraz międzymiastowy model S 315 UL.
Trzecie miejsce zajmuje Renault, który odnotował 349 rejestracji (-103 szt.). Francuska marka ma grono wiernych klientów, choć nie produkuje już autobusów. Sprowadzane autobusy, poza kategorią MINI, mają przynajmniej 13 lat. Najmłodsze egzemplarze pochodzą z 2003 r., a najstarsze z 1989 r. Renault zajmuje drugie miejsce w segmencie autobusów międzymiastowych (193 szt.) z takimi modelami, jak SFR112/Iliade czy Tracer R332A. Marka jest również obecna wśród pojazdów turystycznych (71 szt.), MINI (57 szt.), miejskich (5 szt.) i szkolnych (6 szt.).
Wymienieni wyżej trzej producenci to od kilku lat niezmienna czołówka marek najczęściej sprowadzanych do Polski. Najaktywniej liderów próbują dogonić dwie marki – Iveco i MAN, które w 2016 r. zajęły odpowiednio czwarte i piąte miejsce. Włoski producent poprawił swoje wyniki wśród wszystkich kategorii funkcjonalnych, w tym także w MINI. Z kolei MAN (259 szt.) ma silną pozycję w segmencie miejskim, w którym niemiecka marka zajmuje pozycję wicelidera z liczbą 94 szt. zarejestrowanych pojazdów.
Stawkę najważniejszych graczy na wtórnym rynku zamyka holenderski VDL (176 szt.), który coraz lepiej radzi sobie w segmencie turystycznym. W tym roku marka zajmuje w tym segmencie trzecie miejsce z liczbą 136 zarejestrowanych autokarów.
Autobusy nowe
W 2016 r. krajowi przewoźnicy zarejestrowali 1987 szt. nowych autobusów, wszystkie o DMC powyżej 3,5 t. To wynik o 245 szt. wyższy niż rok wcześniej (+14,1%) i jednocześnie najlepszy wynik w historii – zarówno w perspektywie ostatnich lat, jak i również od czasów prosperity przed kryzysem w 2009 r.
W 2016 roku motorem napędowym autobusowych rejestracji była kategoria MINI – 858 szt., podczas gdy autobusy miejskie zostały mocno z tyłu (722 szt.). Nieoczekiwanie do tej rywalizacji dołączył segment turystyczny (347 szt. wobec 249 w 2015 r.).
Wśród autobusów powyżej 3,5 tony DMC zdecydowanie prowadzi marka Mercedes-Benz z wynikiem 951 szt. (+326 szt./+ 52,2%), która swój sukces zawdzięcza przede wszystkim świetnym wynikom w segmencie MINI (poniżej 8 ton DMC). Obok 694 szt. minibusów, niemiecki producent sprzedał 257 pojazdów w pozostałych segmentach, przy czym głównie w turystycznym (123 szt.) i miejskim (120 szt.). Drugi Solaris zamknął rok z rezultatem 465 szt. (+117 szt./+33,6%), rejestrując wyłącznie autobusy miejskie i w tym segmencie marka ta zajmuje pierwsze miejsce. Trzecią pozycję zajmuje nieoczekiwanie Ford z wynikiem 105 szt. (+6 szt.). Producent minibusów osiągnął ten wynik, bazując tylko na pojazdach o pojemności do 18 miejsc i w tym przedziale stał się mocną konkurencją dla polskich producentów zabudów, którzy zmuszeni zostali do specjalizacji w bardziej pojemnych busach (powyżej 20 miejsc). Czwarte miejsce należy do Scanii z rezultatem 78 szt. (+ 15 szt.). Szwedzki producent sprzedaje autobusy miejskie i turystyczne. Piąta jest Setra z wynikiem 71 szt. (+22 szt.). Niemiecki producent oferuje na naszym rynku głównie autokary najwyższej klasy premium.
Warto zauważyć, że w 2016 r. wyraźnie zmniejszył się udział autobusów, które powstały w krajowych fabrykach. To m.in. efekt bardzo dobrych wyników w segmencie MINI oraz turystycznym, a słabych w miejskim. W efekcie autobusów wytworzonych w naszym kraju sprzedano zaledwie 558 szt. (28,1%), gdy w 2015 r. - 656 szt. (37,6%).