Niepewny czynnik chłodniczy może drogo kosztować

Stosowanie podrabianych lub nielegalnych czynników chłodniczych niesie ze sobą liczne ryzyka, które często są bagatelizowane przez warsztaty. Konsekwencje mogą obejmować zarówno problemy z wydajnością klimatyzacji, jak i kosztowne uszkodzenia podzespołów oraz urządzeń serwisowych.

Skąd problem z podrabianymi czynnikami chłodniczymi?

Jedną z przyczyn zwiększenia obecności podrabianych czynników na rynku było stopniowe ograniczanie dostępności czynników chłodniczych o wysokim współczynniku GWP, takich jak R134a. Wraz ze zmniejszaniem ich podaży rosły ceny, a jednocześnie zwiększyła się aktywność szarej strefy związana z importem i przemytem nielegalnych lub podrobionych czynników chłodniczych, szczególnie z krajów spoza Unii Europejskiej.

Wykres słupkowy pokazujący harmonogram stopniowego wycofywania płynu chłodniczego R134a w latach 2015–2030, wraz z trendem rozwoju cen.

W harmonogramie stopniowego wycofywania zakładano, że w 2023 roku dostępne będzie 45% wolumenu sprzedaży R134a z 2014 roku, a w 2024 roku wartość ta spadnie do 31%. Szczególnie duży wzrost cen nastąpił w 2018 roku, gdy dostępność R134a zmniejszyła się z 93% do 63% poziomu bazowego.

Czym są podrabiane czynniki chłodnicze?

Podrabiane czynniki chłodnicze to zanieczyszczone mieszanki imitujące oryginalny czynnik. Mogą zawierać między innymi inne, niedozwolone czynniki chłodnicze, takie jak R12 czy R22.

Zazwyczaj są oferowane w niższych cenach i sprzedawane w jednorazowych butlach, które utrudniają ustalenie źródła produktu. Stosowanie jednorazowych butli jest w Unii Europejskiej zabronione od 2007 roku. Problemem są także pojawiające się na rynku pojemniki własnej produkcji.

Zastosowanie nieznanej lub zanieczyszczonej mieszanki może skutkować słabą wydajnością klimatyzacji, uszkodzeniem podzespołów i wyposażenia warsztatowego, a w określonych przypadkach również stworzyć zagrożenie związane z łatwopalnością zastosowanych substancji.

Co może się stać po zastosowaniu niewłaściwego czynnika?

Zamrożenie układu klimatyzacji – czynniki niskiej jakości mogą zawierać nadmierną ilość wilgoci. Powstające kryształki lodu mogą ograniczać przepływ czynnika w zaworze rozprężnym i rurach parownika.
Korozja i powstawanie kwasów – wilgoć zawarta w czynniku może reagować z olejem sprężarkowym, prowadząc do powstawania silnie korozyjnych kwasów, które mogą uszkodzić sprężarkę.
Tworzenie się szlamu – obecność kwasów w układzie może prowadzić do powstawania osadów zapychających zawory rozprężne i przewody. Szlam może również zakłócać wymianę ciepła i obniżać wydajność klimatyzacji.
Awaria układu klimatyzacji – podrabiany czynnik może zawierać substancje niekompatybilne z elementami układu i prowadzić do ich uszkodzenia.

Niektóre spotykane w nielegalnych mieszankach substancje stwarzają dodatkowe zagrożenia. W przypadku czynników takich jak R40, R600 czy R290 problemem może być ich łatwopalność i związane z nią ryzyko wybuchu. Inne mieszanki mogą powodować niewłaściwe smarowanie sprężarki ze względu na niezgodność czynnika z zastosowanym olejem.

Jak unikać podrobionych i nielegalnych czynników?

pozyskuj czynniki chłodnicze ze sprawdzonych źródeł oraz od renomowanych dostawców i producentów,
unikaj czynników sprzedawanych w butlach jednorazowych,
sprawdzaj źródło i autentyczność czynnika chłodniczego,
korzystaj z identyfikowalnych butli wielokrotnego użytku przeznaczonych do ponownego napełnienia.

Jak sprawdzić, czy czynnik chłodniczy jest właściwy?

Sprawdzenie ciśnienia

Jednym z podstawowych sposobów weryfikacji jest sprawdzenie zależności pomiędzy temperaturą a ciśnieniem czynnika chłodniczego znajdującego się w butli lub układzie pojazdu. Można w tym celu wykorzystać odpowiednie dane techniczne, aplikację Danfoss lub suwak DENSO.

Porównanie odczytów ciśnienia R134a przy 20°C: 4,7 bara po lewej i 8,0 bara po prawej.

Dla przykładu prawidłowe ciśnienie czynnika R134a w temperaturze 20°C wynosi około 4,7 bara. Wyraźna rozbieżność pomiędzy zmierzoną wartością a prawidłową zależnością ciśnienia i temperatury powinna być sygnałem do dalszej kontroli.

Analizator gazu

Bardziej precyzyjną metodą jest zastosowanie analizatora gazu. Pozwala on uzyskać dokładniejsze informacje na temat zawartości badanego czynnika, choć nie jest w stanie wykryć wszystkich możliwych rodzajów podróbek.

Analizator może przeprowadzić pomiar czynników R134a i R1234yf z dokładnością ±1% oraz określić procentowy udział między innymi R1234yf, R134a, R22, węglowodorów HC i powietrza.

Identyfikator czynnika

Tańszą alternatywą dla analizatora jest identyfikator czynnika chłodniczego. Jest to prostsze rozwiązanie, które wskazuje przede wszystkim, czy badany czynnik spełnia określone kryteria – wynik pomiaru ma charakter pozytywny lub negatywny.

Dwa identyfikatory czynników chłodniczych dla R134a i R1234yf wraz ze skalami pomiarowymi i szczegółami dokładności.

Niska cena może oznaczać wysokie koszty

Czy oszczędność wynikająca z zakupu podejrzanie taniego czynnika jest warta ryzyka? Warto uwzględnić nie tylko możliwość uszkodzenia układu klimatyzacji, ale również konsekwencje związane z gwarancją. Jeżeli podczas rozpatrywania zgłoszenia dotyczącego sprężarki DENSO zostaną wykryte ślady podrabianego czynnika lub awaria kompresora będzie skutkiem jego zastosowania, gwarancja traci ważność.

Rozwiązania DENSO do układów klimatyzacji i zarządzania temperaturą

DENSO oferuje szeroką gamę komponentów przeznaczonych do układów klimatyzacji oraz układów chłodzenia i zarządzania temperaturą w samochodzie. Obejmuje ona rozwiązania pozwalające warsztatom obsługiwać zarówno układ klimatyzacji, jak i pozostałe elementy odpowiedzialne za właściwe warunki termiczne pracy pojazdu.

Produkty DENSO do układów klimatyzacji i zarządzania temperaturą są dostępne w ofercie Inter Cars. Sprawdź dostępne rozwiązania i dobierz odpowiednie części do konkretnego pojazdu w Inter Cars e-Catalog.