8 zasad eksploatacji turbosprężarki

Chociaż prędkość obrotowa turbosprężarki dochodzi czasami do 250 000 obr/min., to nie wymaga ona jakichkolwiek okresowych remontów. Należy jedynie zwrócić uwagę na właściwe warunki jej pracy oraz zadbać o kilka podstawowych czynności zgodnych z instrukcją użytkowania turbosprężarki dostarczonej przez producenta.

Czynności serwisowe turbosprężarki powinny obejmować:

• okresową zmianę oleju,
• konserwację układu olejowego (filtr oleju, przewody), 
• kontrolę ciśnienia oleju,
• konserwację układu zasilania powietrza (filtr powietrza, przewody). 

Awaria turbosprężarki wymaga uwagi eksperta

Jeśli turbosprężarka auta, które ci powierzono, wymaga specjalistycznej diagnozy naprawy lub regeneracji, warto przekazać ją firmie MotoRemo, która wspiera w tym obszarze polskie warsztaty od 30 lat. Jej doświadczenie jest doceniane nie tylko przez klientów, ale i renomowane, światowe marki turbosprężarek, których MotoRemo jest autoryzowanym serwisem.

Turbosprężarka jest tak zaprojektowana, aby mogła bezawaryjnie współpracować z silnikiem przez cały okres jego eksploatacji. Jest w nią wyposażonych coraz więcej modeli pojazdów, niezależnie od klasy. Dlatego, niezależnie od możliwości przekazania jej do serwisu podwykonawcy, warto ten podzespół poznać lepiej.

1.Turbosprężarka jest integralną częścią silnika

Turbosprężarka została tak zaprojektowana, aby stosować ją do silnika, do którego jest przeznaczona. Silnik i turbosprężarka są od siebie nawzajem zależne w taki sposób, aby uzyskać optymalną sprawność tych urządzeń. Turbosprężarka nie jest urządzeniem dodatkowym, które może być zdemontowane w razie zużycia lub awarii. Urządzenie to wymaga takiej samej dbałości jak silnik, w szczególności okresowych wymian oleju i filtrów.

2.Niedomaganie silnika to niekoniecznie wina turbosprężarki

Bardzo często turbosprężarka w doskonałym stanie jest demontowana i wymieniana na nową z powodu pozornie złego działania, które w rzeczywistości pochodzi od innych podzespołów silnika, jego regulacji lub elementów jego wyposażenia, a nie od samej turbosprężarki.

Przed wymianą zweryfikuj inne elementy!

• Niebieskie spaliny – sprawdź, czy wkład filtra powietrza nie jest zanieczyszczony. Przyczyna nadmiernego zużycia oleju może także znajdować się w samym silniku (np. przedmuchy silnika).
• Hałas z turbosprężarki – potwierdź szczelność przewodów. Zdarza się po prostu, że połączenia przewodów w instalacji doładowania powietrza są nieszczelne i to one generują hałas.
• Czarne spaliny lub spadek mocy silnika – jeszcze raz trzeba sprawdź przede wszystkim osprzęt silnika (np. ECU).

3.Trzej główni wrogowie turbosprężarki

Niedostateczna ilość oleju

Niska ilość oleju skutkuje przede wszystkim uszkodzeniem ułożyskowania turbosprężarki, co prowadzi do  ocierania zarówno koła kompresji, jak i turbiny o wewnętrzne części korpusów.  Konsekwencją tego może być nawet pęknięcie wałka. Należy też pamiętać, że olej nie tylko smaruję turbosprężarkę, ale również jest odpowiedzialny za jej chłodzenie.

Brak oleju dość łatwo można zdiagnozować, widząc przebarwienia termiczne na wałku w miejscu jego ułożyskowania. 

Obce ciała w zasysanym powietrzu lub spalinach

Ciała obce w instalacji powodują uszkodzenie łopatek koła kompresji, czy też koła turbiny, co prowadzi do niewyważenia układu wirującego, a w konsekwencji do zniszczenia całego  podzespołu. O ile po stronie spalin najczęściej ciałami obcymi są fragmenty innych części silnika, to po stronie powietrza może to być kurz, piasek, drobne kamyki lub fragmenty wkładu filtra powietrza. 

Zanieczyszczenia w oleju

Zanieczyszczenia w oleju powodują uszkodzenie zarówno łożysk, jak i powierzchni ślizgowych wałka. Są to najczęściej drobne lub większe cząstki metalu pozostałe z poprzedniej awarii lub nagar, powstający podczas spalania się oleju. Inne zanieczyszczenia to na przykład silikon użyty zamiast uszczelek, który może skutecznie utrudnić przepływ oleju i doprowadzić do zatarcia turbosprężarki.

4.Nie dla samodzielnej naprawy turbosprężarki

Pomimo, że na rynku motoryzacyjnym pojawiają się części do naprawy turbosprężarek oraz całe zestawy naprawcze, odradzamy samodzielną próbę jej naprawy. Choć turbosprężarka jest właściwie dość prostym mechanizmem, jej części pracują z tolerancjami rzędu kilku mikrometrów. Lepiej przekazać ją do specjalizującej się w tym obszarze firmy, takiej jak MotorRemo.

Należy też pamiętać, że nie należy montować turbosprężarki przed jej wcześniejszym doważeniem, gdyż jej prędkości obrotowe osiągają nawet 250 000 obrotów na minutę! Nie bez znaczenia jest też coraz częstsze stosowanie elektronicznych podzespołów do budowy turbosprężarek. 

5.Przewidywanie awarii

Jeżeli zauważalne są: wycieki oleju, nienaturalne drgania albo hałasy pochodzące z turbosprężarki, należy zatrzymać silnik. Turbosprężarka wiruje z ogromną prędkością, tak więc najmniejsza anomalia może błyskawicznie spowodować poważną awarię (wystarczy tylko kilka sekund, aby z powodu niedostatecznej ilości oleju zniszczyć łożyska). Przy odpowiednio szybkiej diagnozie, awaria może być usunięta angażując minimalny nakład pracy i kosztów.

6.Nigdy nie montuj turbosprężarki niededykowanej do silnika

Każda turbosprężarka jest konstruowana do określonego typu silnika i specyficznych warunków jego użytkowania. Różne parametry, takie jak: pojemność silnika, jego moc, sposób eksploatacji, obciążenie pojazdu, to tylko niektóre z czynników, jakie uwzględnia konstruktor projektując turbosprężarkę. Tylko autoryzowany warsztat może zaproponować zmianę oryginalnej turbosprężarki na inną bez obawy zmiany parametrów silnika.

7.Nie ryzykuj podnoszenia ciśnienia doładowania

Silniki różnych pojazdów i urządzeń wyposaża się w turbosprężarki z różnych powodów, m.in.:

• zwiększenie mocy i momentu obrotowego, 
• skompensowanie spadku ciśnienia atmosferycznego na większych wysokościach, 
• zmniejszenie zużycia paliwa i ilości zanieczyszczeń w wydalanych spalinach. 

Nie należy podnosić stopnia doładowania turbosprężarki w samochodzie, a w szczególności zmieniać nastawy regulatora ciśnienia doładowania. Jest ono tak dobrane, aby otrzymać optymalną sprawność silnika. Zbyt duże ciśnienie doładowania może spowodować wzrost temperatury silnika i uszkodzenie tłoków albo zużycie powierzchni panewek.

8.Przekaż wskazówki klientowi

Najlepsze urządzenie nie wykaże swoich możliwości, jeżeli użytkownik nie jest przygotowany do jego obsługi. Silniki doładowane wymagają szczególnej przezorności. Oddając auto po serwisie, przypomnij klientowi o kilku podstawowych kwestiach:

• Aby wyeliminować zbyt szybkie zużycie się łożysk turbosprężarki, nie powinno wyłączać się silnika, jeżeli pracuje na wysokich obrotach. Wtedy turbosprężarka wiruje nadal z ogromną prędkością, podczas gdy ciśnienie oleju spada do zera.
• Zaleca się pozostawienie silnika po intensywnej pracy na czas 2-3 minut na biegu jałowym (czas potrzebny do schłodzenia turbosprężarki). Wspomniane już było, że olej również chłodzi turbosprężarkę, gasząc silnik wyłączamy również zasilanie pompy olejowej, która wymuszała przepływ i chłodzenie podzespołu.
• Uruchamiając silnik, należy odczekać co najmniej 30 sekund na wypełnienie się przewodów olejowych, dopiero potem można zwiększyć obroty.
• Dobrze pamiętać, że od czasu do czasu warto wybrać się na bardziej dynamiczną jazdę, zwłaszcza jeśli auto jest użytkowane na co dzień tylko w ruchu miejskim. Niestety jazda tylko ulicami miasta jest niekorzystna nie tylko dla systemów DPF/FAP, ale również dla prawidłowego działania turbosprężarki. Dynamiczniejsza trasa pomoże wypalić sadzę, która odkłada się w kolektorze wydechowym i bardzo często we wnętrzu turbosprężarki, blokując system zmiennej geometrii.

Czytaj także:

Korzystaj ze szkoleń dla mechaników w Inter Cars i rozwiń z nami skrzydła!

Krajowy finał VIII edycji Young Car Mechanic za nami. Nie obyło się bez niespodzianek!

Ceramic Spray Coat w ofercie Inter Cars - oto przełom w detailingu, jakiego jeszcze nie było

Wiadomości IC - zapraszamy do lektury!