Rynek autobusów w 2012 roku

Autobusy używane 

W 2012 r. odnotowano nieznaczny spadek (- 2,03%) liczby pierwszych rejestracji używanych autobusów, które zostały sprowadzone do Polski. Krajowi przewoźnicy sprowadzili łącznie 3048 pojazdów z zagranicznych wtórnych rynków, czyli o 63 szt. mniej niż przed rokiem. W tej grupie znalazło się 3009 autobusów o DMC powyżej 3,5 t. Rynek autobusów przywiezionych spoza Polski imponuje swoją stabilnością – nie ma tutaj większych zmian i to zarówno w ramach całego zbioru, jak i poszczególnych kategorii. Dominują segmenty międzymiastowy i turystyczny – czyli odwrotnie niż na rynku nowych autobusów. To pokazuje jak duży jest ich potencjał – szczególnie w przypadku kategorii międzymiastowej. I to ona jako jedyna odnotowała wzrost rejestracji w 2012 r., natomiast pozostałe segmenty (poza marginalną kategorią autobusów szkolnych) – spadek. Podsumowując: w ciągu 12. miesięcy 2012 r. zarejestrowano poszczególnych rodzajach następujące ilości używanych autobusów:

- międzymiastowych – 1019 szt., czyli o 28 szt. więcej niż przed rokiem (+ 2,8%);
- turystycznym – 813 szt., czyli o 78 szt. mniej niż przed rokiem (- 8,8%);
- MINI – 716 szt., czyli o 30 szt. mniej niż przed rokiem (- 4%);
- miejskim – 449 szt., czyli o 31 szt. mniej niż przed rokiem (- 6,5%);
- szkolnym – 3 szt., czyli o 1 szt. więcej niż przed rokiem.

Taka struktura sprzedaży daje nam odpowiedź na pytanie, dlaczego w Polsce sprzedaje się tak mało fabrycznie nowych międzymiastowych i turystycznych autobusów. Po prostu krajowi przewoźnicy masowo sprowadzają pojazdy używane spełniające te funkcje. Liczba ich rejestracji przewyższa kilkakrotnie poziom rejestracji nowych w omawianych segmentach. 
Wśród używanych autobusów sprowadzanych do Polski niepodzielnie prowadzi marka Mercedes-Benz. W 2012 r. zarejestrowano aż 983 pojazdów z logo niemieckiego producenta (32% udział w rynku), z czego ponad połowa reprezentowała kategorię MINI – 494 szt. To efekt cały czas dużego popytu na takie konstrukcje jak Sprinter czy Vario. Marka zajmuje także czołowe miejsce - trzecie wśród autobusów turystycznych (z nieśmiertelnym modelem O350 Tourismo na czele) oraz pojazdów międzymiastowych (głównie modele Conecto i Integro).

Sporo sprowadzamy też autobusów marki Mercedes-Benz w wersji miejskiej, aczkolwiek są to już głównie konstrukcje niskopodłogowe – zarówno ze starszej rodziny O405/N, jak i najnowszej Citaro. Niemiecka marka dominuje na rynku używanych autobusów, aczkolwiek tylko w jednym segmencie jest liderem. To oczywiście kategoria MINI, gdzie zarówno wśród pojazdów nowych, jak i używanych Mercedes-Benz deklasuje konkurencję. W kategorii autobusów międzymiastowych Mercedesa (z wynikiem 219 szt. i udziałem 21%) wyprzedziła marka Renault i Setra, a w kategorii miejskiej (z wynikiem 133 szt. i udziałem 29%) – MAN. Także w segmencie turystycznym po obiecującym początku roku niemiecki producent spadł na trzecie miejsce – ponownie za Renault i Setra – z wynikiem 131 szt. i udziałem 16%. Jak pokazuje jedna generalny rezultat – pozycja lidera w poszczególnych segmentach nie jest najważniejsza.

Drugie miejsce z doskonałym rezultatem 477 szt. utrzymuje na rynku autobusów używanych marka Renault. Marka króluje wśród autobusów międzymiastowych (245 szt.) oraz turystycznych (176 szt.), gdzie wyprzedziła dotychczasowych liderów – Setra i Mercedes-Benz. To dość zaskakujące dane biorąc pod uwagę, że Renault od dawna nie działa na rynku nowych autobusów, a dokładniej od 2003 r. po wykupieniu udziałów przez IVECO. To jednak nie przeszkadza, aby polscy klienci masowo kupowali takie modele jak: TRACER R332A, SFR 112 czy FR1. Pamiętajmy jednak, że z roku na rok siła francuskiej marki będzie słabnąć wraz z wiekiem wyprodukowanych przed laty autokarów. 

Trzecie miejsce zajmuje marka – Setra (połączona w koncernie Daimler Buses z marką Mercedes-Benz) z wynikiem 418 egz. (14% udziału). Legendarny producent autokarów jest wiceliderem w segmencie międzymiastowym (225 szt.) i turystycznym (140 szt.) Po tych trzech dominujących markach na wtórnym rynku w Polsce jest dość długa przerwa – czołówkę samotnie goni MAN z wynikiem 270 szt., a za nim ciągnie cały peleton marek z VDL na czele (z wynikiem 151 szt.) Podsumowując: sytuacja w rankingu najczęściej sprowadzanych marek autobusów pozostaje bez zmian, a czołowe pozycje trzech marek: Mercedes-Benz, Renault i Setra są niezagrożone. 

Autobusy nowe 

W 2012 r. odnotowano znaczący spadek (- 18,07%) liczby rejestracji nowych autobusów w Polsce. Krajowi przewoźnicy zakupili łącznie 1279 autobusów, licząc razem segmenty do 3,5 t i powyżej, czyli aż o 282 szt. mniej niż rok wcześniej. Do maja 2012 r. na polskim rynku autobusowym, szczególnie w kategorii autokarów, panowała świetna koniunktura, która zakończyła się w sierpniu, kiedy rynek zaczął notować ujemny bilans w porównaniu do 2011 r. To załamanie można tłumaczyć załamaniem w segmencie autobusów miejskich, który w 2012 r. odczuwał brak dużych kontraktów z unijnym wsparciem. Spadek w tej grupie w porównaniu z analogicznym okresem 2011 roku, osiągnął ostatecznie poziom aż -40,4%. I to jest podstawowa przyczyna negatywnego bilansu odnotowanego przez autobusowy rynek w Polsce w 2012 r. Można powiedzieć, że teraz wracamy do normalnego poziomu odnowy floty dla tego segmentu, czyli ok. 500-600 szt. rocznie.

Ta „normalizacja” potrwa przynajmniej do roku 2016 r., kiedy spodziewamy się kolejnej fali unijnych inwestycji w transporcie publicznym. W grupie minibusów (poniżej 8 ton DMC) zarejestrowano od stycznia do grudnia 387 pojazdów, czyli identycznie jak przed rokiem. To najbardziej stabilny segment rynku, o którego wynikach decydują głównie indywidualne zakupy prywatnych przewoźników i stąd też brak tutaj większych wahnięć koniunktury. Bardzo dobra sytuacja panuje też w segmencie autobusów turystycznych, gdzie w 2012 r. zarejestrowano łącznie aż 250 autokarów. To o 99 szt. więcej niż przed rokiem (+ 65,56%). W segmencie autobusów międzymiastowych od stycznia do grudnia zarejestrowano 81 pojazdów, czyli o 4,7% mniej niż rok wcześniej. W 2012 r. CEP odnotował rejestrację dwóch gimbusów marki Autosan, a w zeszłym roku – żadnego. Jak widać tego typu fabrycznie nowe pojazdy cieszą się śladowym zainteresowaniem gmin, które zdecydowanie wolą do potrzeb przewozu dzieci inwestować w używane autobusy sprowadzane z Europy Zachodniej. 

W 2012 r. liderem polskiego rynku została marka Mercedes-Benz, która zarejestrowała 453 autobusy, wliczając zabudowy podwozi rejestrowane również pod inną marką. To wynik wyższy o 3,4% niż przed rokiem. W zestawieniu Mercedes-Benz obejmuje zarówno sprzedaż EvoBus Polska, jak i część licznych lokalnych firm zabudowujących. O ile pierwsza z tych firm sprzedaje wyłącznie w segmentach miejskim, międzymiastowym i turystycznym, tak krajowe firmy nadwoziowe działają w segmencie MINI. Biorąc pod uwagę zabudowy, które udaje się wyróżnić w danych rejestracyjnych, w 2012 r. najlepiej wypadła spółka CMS-Auto (61szt.) przed Auto-Cuby (38 szt.) i Mercus (35 szt.) Wracając do rankingu marek, drugie miejsce w generalnej klasyfikacji zajmuje Solaris Bus & Coach z wynikiem 257 szt. (20% udziału). Trzecią pozycję ma Autosan (83 szt. i 6,5% udział), którego „goni” MAN z rezultatem 70 szt. i 5,5% udziałem. Inaczej szczyt listy rankingowej wygląda, gdy firmy zabudowujące ujmiemy odrębnie. Wtedy Solaris stoi na szczycie podium z wynikiem 257 szt. przed Mercedes-Benz (249 szt. i 19,5% udział) i Autosanem. Dalsza klasyfikacja przedstawia się podobnie jak w przypadku marek.