Rynek autobusów w 2012 r.

Do maja br. na polskim rynku autobusowym, szczególnie w kategorii autokarów, panowała świetna koniunktura, która zakończyła się w sierpniu, kiedy rynek zaczął notować ujemny bilans w porównaniu do 2011 r. To załamanie jest efektem negatywnego oddziaływania segmentu autobusów miejskich, który w tym roku odczuwa brak dużych kontraktów z unijnym wsparciem. Spadek w tej grupie, w porównaniu z analogicznym okresem zeszłego roku, zbliżył się do - 40%. Szacuje się, że w dalszej część roku nowe rejestracje na polskim rynku autobusowym zamkną się na minusie. 

Wskazuje na to głównie sytuacja w najważniejszym dla polskiego rynku segmencie autobusów miejskich, w którym do tej pory zarejestrowano 402 pojazdy – czyli o 262 egz. (- 39,5%) mniej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku. Natomiast paradoksalnie w pozostałych segmentach autobusowego rynku panuje fala wzrostów sprzedaży i to one utrzymywały pozytywny bilans całego rynku przez 8 miesięcy br. We wrześniu ich połączone siły skapitulowały przed rosnącym, ujemnym bilansem segmentu pojazdów miejskich. W segmencie minibusów (poniżej 8 ton DMC) zarejestrowano od stycznia do października br. 314 pojazdów, czyli o 7,2% więcej niż przed rokiem. Bardzo dobra sytuacja panuje też w segmencie autobusów turystycznych, gdzie w ciągu 10 miesięcy br. zarejestrowano łącznie aż 232 autokary. To o 107 szt. więcej niż przed rokiem (+ 85,6%). Na tak dobry wynik wpłynęły głównie zakupy nowych autokarów pod kątem EURO 2012 (przede wszystkim przez spółki Raf Trans i Sindbad), jak i realizacja tegorocznej części kontraktu na 38 nowych autokarów dla firmy PolskiBus. W segmencie autobusów międzymiastowych od stycznia do października br. zarejestrowano 74 pojazdów, czyli o 25,4% więcej niż rok wcześniej. 

Po 10 miesiącach liderem polskiego rynku została marka Mercedes-Benz, która zarejestrowała 301 autobusów (331 wliczając również zabudowy podwozi rejestrowane pod inną marką). To wynik słabszy o 17,5% niż przed rokiem. Drugie miejsce w generalnej klasyfikacji zajmuje Solaris Bus & Coach z wynikiem 221 szt. (21,6% udziału), trzecią pozycję ma Autosan (65 szt. i 6,4% udziału), a czwartą - MAN (62 szt. i 6,1% udziału). 

Autobusy używane 

W okresie od stycznia do października br. odnotowano nieznaczny spadek liczby pierwszych rejestracji używanych autobusów, które zostały sprowadzone do Polski. Krajowi przewoźnicy sprowadzili łącznie 2 562 pojazdy, czyli o 45 szt. mniej niż przed rokiem (- 1,7%). W tej grupie znalazło się 2539 autobusów o DMC powyżej 3,5 t. Zanotowany spadek rejestracji używanych autobusów jest efektem powtarzających się spadków obserwowanych z nielicznymi przerwami od września ubiegłego roku. Czy to oznacza koniec boomu na używane autobusy z Europy Zachodniej? Niekoniecznie, w przypadku braku unijnego dofinansowania na zakup nowych autobusów na pewno część samorządów ponownie zainteresuje się pojazdami używanymi. Dodatkowo duży popyt na nowe autobusy turystyczne kupowane pod kątem EURO 2012 pobudził krajowy rynek wtórny, który tym samym osłabił przywóz. Ponadto widać ożywienie wśród pojazdów międzymiastowych, które prezentują najważniejszy segment na wtórnym rynku, podczas gdy w zestawieniu nowych autobusów prezentują się bardzo słabo. Podsumowując – w ciągu 10 miesięcy br. najwięcej używanych autobusów zarejestrowano w następujących segmentach:

• międzymiastowych – 854 szt., czyli o 31 szt. więcej niż przed rokiem (+ 3,8%);
• turystycznym – 710 szt., czyli o 74 szt. mniej niż przed rokiem (- 9,4%);
• MINI – 608 szt., czyli o 23 szt. mniej niż przed rokiem (- 3,6%);
• miejskim – 369 szt., czyli o 6 szt. mniej niż przed rokiem (- 1,6%);
• szkolnym – 3 szt., czyli o 1 szt. więcej niż przed rokiem, kiedy zaimportowano dwa gimbusy.

Dotychczasowe dane CEP pokazują, że wśród używanych autobusów sprowadzanych do Polski niepodzielnie prowadzi marka Mercedes-Benz (843 pojazdy), z czego ponad połowa reprezentowała kategorię MINI – 424 szt. To efekt cały czas dużego popytu na takie konstrukcje jak Sprinter czy Vario. Marka dominuje także wśród autobusów turystycznych (z nieśmiertelnym modelem O350 Tourismo na czele) oraz pojazdów międzymiastowych (głównie modele Conecto i Integro). Stosunkowo najmniej sprowadzamy autobusów marki Mercedes-Benz w wersji miejskiej, aczkolwiek są to już głównie konstrukcje niskopodłogowe – zarówno ze starszej rodziny O405/N, jak i najnowszej Citaro. Można powiedzieć, że niemiecka marka na rynku używanych autobusów sprowadzanych z zagranicy zdecydowanie wyprzedziła wszystkich swoich konkurentów i została niekwestionowanym liderem w dwóch segmentach: MINI z udziałem 70% i miejskim z udziałem 31%. 

Drugie miejsce z doskonałym rezultatem 398 szt. utrzymuje na rynku autobusów używanych marka Renault. Francuski producent ma stałe grono wiernych klientów w Polsce. Marka króluje w strategicznej kategorii dla autobusowego importu, czyli wśród autobusów międzymiastowych (202 szt.) oraz turystycznych (151 szt.), gdzie wyprzedziła dotychczasowych liderów – Setra i Mercedes-Benz. To dość zaskakujące dane biorąc pod uwagę fakt, że Renault od dawna nie działa na rynku nowych autobusów, a dokładniej od 2003 r. po wykupieniu udziałów przez IVECO. To jednak nie przeszkadza, aby polscy klienci masowo kupowali takie modele jak: TRACER R332A, SFR 112 czy FR1. Trzecie miejsce na podium zajmuje kolejna niemiecka marka – Setra (połączona w koncernie Daimler Buses z marką Mercedes-Benz) z wynikiem 367 egz. (14,3% udziału). Po tych trzech dominujących markach na wtórnym rynku w Polsce jest dość długa przerwa – peleton pozostałych marek prowadzi MAN z wynikiem 216 szt., a następnie jest VDL (129 szt.). Takie wyniki oznaczają, że sytuacja w rankingu najczęściej sprowadzanych marek autobusów pozostaje bez zmian, a czołowe pozycje trzech marek: Mercedes-Benz, Renault i Setra są niezagrożone.