Przedłużacze w warsztacie motoryzacyjnym

Wielu mechaników myśli zapewne, że używa przedłużaczy całe życie i nie mogą być one groźne. Z prowadzonych w Polsce statystyk wynika jednak, że około 30% pożarów jest spowodowana przez urządzenia (do których zalicza się przedłużacze) oraz instalacje elektryczne. To aż blisko 18 tyś pożarów rocznie spowodowanych tylko i wyłącznie przez urządzenia elektryczne!

Zabezpieczenia elektryczne

Ktoś może powiedzieć: przecież mam zabezpieczenia w domu czy w warsztacie więc dlaczego mam się bać zwykłego przedłużacza? Prawda jest jednak taka, że prawidłowe zabezpieczenia i porządna instalacja (co nie jest takie oczywiste w przypadku nawet nowszych instalacji już nie mówiąc o starszych) to nie wszystko.

Zabezpieczenia o których mówimy mają zabezpieczyć naszą instalację w ścianach, a każde wydłużenie obwodu, powoduje zmniejszenie czułości policzonej przez projektanta instalacji. Zabezpieczenie przed zwarciem, chroni ale nie przed zwarciem, a przed skutkami zwarcia (przez znacznie skrócenie jego czas, nie aby je wyeliminować), nie przed uszkodzeniem urządzenia, a przed nadmierną temperaturą przewodów grożącą ich uszkodzeniem lub pożarem. I w końcu zabezpieczenie przeciw porażeniowe nie chroni przed porażeniem, tylko aby skrócić czas porażenia do teoretycznego bezpiecznego minimum.

Żadna norma nie nakazuje projektantom zwiększać czułość zabezpieczeń, tak aby uchronić użytkownika przed źle dobranymi urządzeniami czy przedłużaczami, ani przed ich niepoprawnym użytkowaniem.

Wielu z nas w swojej pracy popełniało szereg różnych błędy związane z użytkowanie urządzeń i narzędzi w warsztacie, w tym dotyczących elektryki. Ważne jednak, aby uzmysłowić sobie zagrożenie i więcej tych błędów nie powtarzać.

Uważaj na tanie marketowe produkty

Przekrój przewodu w przedłużaczach znajdujących się w sprzedaży w wielu marketach ma najczęściej nie więcej niż 1 mm^2.. Bardzo rzadko można spotkać przekrój 1.5mm². Najtańsze dostępne produkty miewają nie więcej niż 0,75 mm². Maksymalny bezpieczny prąd dla takiego przewodu to 6A. Oznacza to, że już korzystanie ze zwyczajnej wiertarki, która pobiera nawet prawie 10A, niesie ze sobą ryzyko stopienia izolacji przewodu albo naruszenia właściwości izolacyjnych. Skutkiem tego może być porażenie podczas dotknięcia izolacji w uszkodzonym miejscu albo nawet zapalenie się przedłużacza, zanim zadziała termostat.

Stosuj odpowiednie zabezpieczenia

Niebezpiecznym, ale mimo to spotykanym w polskich warsztatach zabiegiem jest używanie zabezpieczeń o większym znamionowy prądzie niż jest dopuszczalny dla danego obwodu (tzw. „watowanie” bezpieczników). Błędnie argumentując fakt, że prąd ciągle „wywala” więc należy zmniejszyć czułość zabezpieczenia. Jednak takie postępowanie stanowi śmiertelne zagrożenie dla pracowników i samego warsztatu.

Nie traktuj przedłużaczy jako stałej części instalacji

Przeprowadzenie przedłużaczy elektrycznych po całym warsztacie nie jest rozwiązaniem długoterminowym. Nawet jeśli przedłużacze są właściwie używane, na przykład do tymczasowej pracy, ludzie często zapominają o nich jeżeli leżą za długo w jednym miejscu, a tym samym zapominają o podstawowych środkach ostrożności. Pamiętaj również, że tak wydłużony obwód nie ma właściwego zabezpieczenia na dłuższą metę.

Jak wybierać przedłużacze?

Wybieraj tylko przedłużacze, które są przystosowane do mocy urządzeń, z którymi będą używane. Każdy przedłużacz ma określoną moc i pomór prądu jaki może bezpiecznie znieść kiedy jest zwinięty i rozwinięty.
Zastanów się, jakiej długości będziesz potrzebować. Nie kupuj na wyrost. Dłuższe przewody nie wytrzymają tak dużego prądu, jak krótsze przewody o tym samym przekroju.
Do użytku z większymi urządzeniami najlepiej sprawdzają się grube, okrągłe, niskoprofilowe przedłużacze. W przypadku mniejszych urządzeń i elektroniki można użyć cienkich lub płaskich przewodów.
Kupuj tylko wysokiej jakości markowe przewody i przedłużacze. Grubość kabla nie zawsze jest wyznacznikiem, po przecięciu wielu tanich przedłużaczy okaże się że w środku jest cienki drucik a 90% grubości to tania izolacja PCV.
Wybierz przewody z uziemieniem (trójprzewodowe).
Do pracy na zewnętrznych używaj wyłącznie przedłużaczy oznaczonych do użytku zewnętrznego. Do takich zastosowań szukaj produktów z klasą szczelności min. IP44.

Jak korzystać z przedłużaczy?

Przeczytać instrukcję (jeśli jest dostępna), aby uzyskać informacje o prawidłowym użytkowaniu przewodu i ilości pobieranej mocy przy przedłużaczu rozwiniętym i zwiniętym.
Jeżeli chcesz w pełni wykorzystać moc przedłużacza to go rozwiń. Zwinięty kabel to cewka, która się indukuje (jak kuchenka indukcyjna) i szybciej nagrzewa.
Nie przeciążaj przedłużaczy.
Upewnij się, że przedłużacze są widoczne i jeśli to w ogóle możliwe, nie biegną przez obszary o dużym natężeniu ruchu. Mogą stanowić zagrożenie potknięcia się dla osób spacerujących po okolicy.
Nie korzystaj z nich jeżeli są uszkodzone.
Nie pozwól, aby przedłużacz leżał w śniegu lub wodzie lub był zakopany w ziemi.
Nigdy nie usuwaj bolca uziemiającego gniazda przedłużacza, aby pasował do wtyczek bez uziemienia.
Nigdy też nie korzystaj z urządzeń z uziemieniem w przedłużaczu bez niego.
Nie poprawiaj producenta, nie tnij nie przedłużaj nie skracaj nie przerabiaj.
Unikaj zasilania wielu urządzeń jednym przewodem jeżeli ilość wtyczek na to nie pozwala.
Nigdy nie używaj przedłużaczy wewnętrznych (domowych) na zewnątrz.
Nie układaj przedłużaczy obok łatwopalnych rzeczy, np. olejów smarów, paliwa, pod dywanami meblami itd.
Nigdy nie przyklejaj przedłużaczy do podłóg ani nie mocuj ich do powierzchni za pomocą zszywek lub gwoździ.
Nie zginaj ani nie zwijaj przewodów, gdy są w użyciu. A już na pewno nie rób tego na ręku.
Kategorycznie natychmiast przestań używać przedłużaczy, które są gorące w dotyku. Dotknięcie gorącego kabla może spowodować porażenie prądem lub poparzenie. A dłuższej perspektywie pożar.

Pamiętaj!

Przedłużacze są tymczasowym rozwiązaniem niewystarczającego okablowania. Jeśli używasz ich na stałe, oznaczo to, że masz zbyt mało gniazdek, aby zaspokoić Twoje potrzeby. Zainstaluj stałą instalację tam, gdzie jej potrzebujesz. Częste używanie przedłużacza może doprowadzić do jego uszkodzenia, a więc stwarza w dłuższej mierze zagrożenie.