Data Act po roku. Co zmieniło się dla rynku motoryzacyjnego?

Rok po rozpoczęciu stosowania rozporządzenia Data Act dostęp do danych generowanych przez nowoczesne pojazdy pozostaje jednym z najważniejszych tematów dla rynku motoryzacyjnego. Dla firm działających w obszarze aftermarketu dane pochodzące z samochodów stają się podstawą rozwoju usług serwisowych, diagnostycznych, flotowych oraz innych rozwiązań cyfrowych odpowiadających na potrzeby użytkowników pojazdów.

Najnowsze badanie przeprowadzone przez CARUSO, przywoływane przez koalicję organizacji branżowych reprezentujących konsumentów oraz uczestników rynku motoryzacyjnego, objęło 15 przypadków użycia wśród 28 grup producentów pojazdów. Z raportu wynika, że Data Act pomógł zwrócić uwagę producentów na kwestie udostępniania danych i ustanowił ważne zasady dostępu do informacji generowanych przez pojazdy. Jednocześnie nadal istnieją znaczące bariery utrudniające rozwój konkurencyjnych, skalowalnych i wielomarkowych usług connected mobility.

Dostęp do danych nadal pozostaje wyzwaniem

Wnioski przedstawione w raporcie pokazują, że mimo poprawy sytuacji dostęp do danych nadal jest rozproszony i różni się w zależności od producenta pojazdu. W praktyce przedsiębiorstwa rozwijające usługi oparte na danych napotykają m.in. ograniczony zakres dostępnych danych, restrykcyjne warunki komercyjne, ręczne procesy zatwierdzania, różne mechanizmy udzielania zgód oraz niespójne rozwiązania techniczne. Utrudnia to zautomatyzowany dostęp do danych potrzebny do budowania skalowalnych usług cyfrowych. Według autorów badania obecne rozwiązania nie pozwalają jeszcze na efektywne tworzenie wielomarkowych usług działających na szeroką skalę.

Z punktu widzenia rynku aftermarket oznacza to, że samo formalne istnienie prawa dostępu do danych nie zawsze przekłada się na możliwość jego praktycznego wykorzystania.

Pierwszy rok obowiązywania Data Act pokazał, jak istotny dla rozwoju nowoczesnych usług motoryzacyjnych jest dostęp do danych generowanych przez pojazdy. Z perspektywy niezależnego rynku kluczowe jest jednak, aby prawa zapisane w przepisach przekładały się na realne możliwości wykorzystania danych w praktyce. Tylko wtedy firmy będą mogły skutecznie rozwijać usługi serwisowe, diagnostyczne i flotowe, odpowiadające na potrzeby klientów oraz zmieniającego się rynku. Krzysztof Soszyński, Wiceprezes Zarządu Inter Cars S.A.

Liczby pokazują skalę problemu

Raport CARUSO wskazuje, że spośród 28 analizowanych producentów pojazdów 9 (32%) nie wdrożyło lub niemal nie wdrożyło wymogów wynikających z Data Act. Jednocześnie 18 producentów (64%) nie oferuje odpowiedniego modelu cenowego dla podmiotów trzecich, a taka sama liczba nie zapewnia odpowiednich mechanizmów udostępniania danych. W przypadku rozwiązań API odsetek ten wynosi 68%, co odpowiada 19 producentom.

Badanie pokazuje również, że 16 producentów, czyli 57% analizowanej grupy, nie umożliwia realizacji żadnego z badanych przypadków użycia. Co więcej, najbardziej wykonalne zastosowania są wspierane maksymalnie przez 9 producentów pojazdów.

Potrzebne skuteczne egzekwowanie przepisów

Organizacje zaangażowane w publikację wyników badania podkreślają, że samo przyjęcie ogólnych regulacji nie wystarczy do stworzenia w pełni funkcjonującego rynku usług opartych na danych pojazdów. Według koalicji konieczne jest konsekwentne egzekwowanie przepisów Data Act we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej oraz doprecyzowanie zasad dotyczących warunków dostępu do danych.

Autorzy raportu zwracają również uwagę na potrzebę stworzenia dedykowanych regulacji dla sektora motoryzacyjnego, które określałyby wspólne warunki dostępu do danych, wymagania dotyczące interoperacyjności oraz standardy techniczne umożliwiające rozwój usług cyfrowych w środowisku wielomarkowym. Koalicja wskazuje ponadto, że skuteczna konkurencja wymaga dostępu nie tylko do danych generowanych przez pojazdy, lecz także do funkcji i zasobów pokładowych potrzebnych do rozwijania, skalowania i świadczenia innowacyjnych usług cyfrowych.

Dane motorem rozwoju usług motoryzacyjnych

W ocenie Inter Cars pierwszy rok obowiązywania Data Act potwierdził znaczenie danych generowanych przez pojazdy dla przyszłości rynku motoryzacyjnego. Wyniki badania CARUSO pokazują jednocześnie, że aby w pełni wykorzystać potencjał nowych usług cyfrowych, konieczne jest dalsze rozwijanie ram prawnych oraz praktycznych mechanizmów umożliwiających równy i efektywny dostęp do danych. Istotne jest również stworzenie warunków pozwalających niezależnym uczestnikom rynku na rozwijanie skalowalnych usług obejmujących pojazdy różnych marek. Tylko wtedy możliwe będzie tworzenie rozwiązań, które zwiększą konkurencyjność rynku oraz pozwolą rozwijać nowoczesne usługi dla użytkowników pojazdów i flot.